ҟ, ҟь, ҟә;

Yeni kelimeler ve ifadeler.

аҟны' -de, -da, -te, -ta ("nerede?" sorusuna cevap). Ашко'л аҟны'. Okulda. Амҩаҟны. Yolda.
аҟазшьа' karakter, mizaç. Наа'ла лҟазшьа' бзи'оуп. Naala'nın iyi bir mizacı / karakteri var.
а'ҟаҧшь kırmızı, абҕьы (и)ҟаҧшьу'п yaprak kırmızı.
аҟалара olmak, meydana gelmek; olgunlaşmak. И'ҟалазеи? И'ҟалеи? Ne oldu?
ҟа'и hayır. Ҟаи, уи сара' исызды'рам. Hayır, bunu bilmiyorum. (мап hayır kelimesinin eşanlamlısı).
А'ҟәа Sohum. Сара' А'ҟәа сынхо'ит. Ben Sohum'da yaşıyorum.
аҟәара' sahil. Амшы'н аҟәара' Deniz sahili.
аҟәы'ш akıllı. Ма'рҭа дҟәы'шуп. Marta akıllı.
аҟәа'нда sıcak. Иахьа' амшы'н ҟәа'ндоуп. Bugün deniz sıcak.
аны'ҟәара yürümek, hareket etmek. Сны'ҟәоит. Ben yürüyorum.
а'ҟазаара olmak, bulunmak. Ара' и'ҟоуп. Burada var / bulunuyor. Sözlük biçiminde statik fiiller -заара ekini alır. Burada kök ҟа-'dır. Ара сыҟоуп Ben buradayım (bulunuyorum). Аҩны дыҟоуп O evde (bulunuyor).

-ҟа soneki, "(yönünde) -e/-a" anlamını taşır, аҩны' ev, аҩны'ҟа eve.
(аи)ц- birliktelik anlamı taşıyan önek
нас sonra, ardından
алеиҩе'ира gezmek, yürüyüşe çıkmak. Шьыжьла' слеиҩе'иуеит. Sabahları geziyorum.
аҭа'лара girmek, içeri girmek (bir şeye). А'шҭа сҭа'лоит. Avluya giriyorum. Авто'бус дҭа'леит. O otobüse bindi. Амшы'н дҭа'леит. O denizde yüzdü (kelimenin tam anlamıyla denize girdi).
а'наскьагара uğurlamak. Сара сҩыза днаскьа'згоит. Ben arkadaşımı uğurluyorum.

Eğer аҟны' soneki sesli harfle biten bir kelimenin arkasında geliyorsa, o zaman kelimeyle bitişik yazılır. Bu durumda bir sesli harf düşer. Karş.: ашкол аҟны okulda, ama аусу'раҟны (ау'сура + аҟны') işte.

Bu ifadeleri ezberleyin!

А'хра, и'ҟалеи? Ара' узгы'лои? Сара' сыҧшу'п. Сҩы'за машьы'нала даа'ироуп. Амашьына аномер иамоу (и)удыруама? Ҟаи, аномер (и)сыздырам. Аҧшра'ла (аҧшра ала) издыруеит, уи имашьына ҟаҧшьуп. Уабацои? Сҩы'за Наа'ла Тҟәарча'лҟа дызга'роуп. Наа'ла Тҟәарча'л а'қалақь аҟны' дынхо'ит. Иацы' уи' А'ҟәа дызбе'ит. Амшы'н аҟәараҟны' длеиҩе'иуан. Саргьы' Наа'ла дызды'руеит. Уи дҟәы'шуп, дҭынчуп. Ааи, уи лҟазшьа' бзи'оуп. Сара' уи бзи'а дызбо'ит. Аҟәараҟны' аҧша' ҟәа'нда а'суан. Амшы'н ҭы'нчын. Амшы'н ҳаицҭа'леит. А'шьҭахь лара' лҩы'за лахь дцон, сара' днаскьа'згеит. Иахьа' аҩны'ҟа дца'роуп. Сара' дызго'ит. Лара' уа Тҟәарча'л ашко'л аҟны' ау'с луе'ит. А'мҩа бзи'а! Иҭабу'п! Абзи'араз! Абзи'араз!

Akhra, ne oldu? Neden burada duruyorsun? Ben bekliyorum. Arkadaşım arabayla gelmeli. Arabanın
numarası ne biliyor musun? Hayır, numarasını bilmiyorum, onu görünüşünden tanıyorum, onun arabası kırmızı renkte. Nereye gidiyorsun? Arkadaşım Naala'yı Tkvarchal'a götürmeliyim. Naala Tkvarchal şehrinde yaşıyor. Dün onu Sohum'da gördüm. O deniz sahilinde yürüyordu. Ben de Naala'yı tanıyorum. O akıllı, sakin. Evet, onun iyi bir karakteri var. Ben onu seviyorum. Sahilde sıcak bir rüzgar esiyordu. Deniz sakindi. Biz onunla birlikte denizde yüzdük. Sonra o arkadaşının yanına gitti, ben onu uğurladım. Bugün o eve gitmelidir. Ben onu götüreceğim. O orada Tkvarchal'da bir okulda çalışıyor. İyi yolculuklar! Teşekkürler! Hoşça kalın! Hoşça kalın!

Alıştırma 1
Abhazca'ya çevirin.

1. Bunu (cansız sınıf) bana sen (kadın) gösteriyorsun. 2. Ben onu görüyorum. 3. O denize gitmelidir. 4. Sen (kadın) burada kalacak mısın? 5. Hayır, bunu ben bilmiyorum. 6. Kama ne zaman gelecek? 7. Bugün sıcak bir gün. 8. Naala deniz sahilinde geziyordu. 9. Ben onu seviyorum. 10. Benim gitmem gerekiyor, arkadaşım arabayla geldi. 11. O sana arabayı veriyor mu? 12. Ne oldu? 13. Ben bilmiyorum. 14. Naala bugün Sohum'a gidiyor. 15. O otobüse biniyor. 16. O acele ediyor (koşuyor).
(Yanıtlar)

Abhazca'da kişi zamirleri bazen düşürülür. Bu durumda cümlenin veya ifadenin anlamı değişmez, çünkü bu düşürülen zamirler fiilde yansıtılır.
Karş.: Сара бара бзиа бызбоит. Ben seni seviyorum.
Бзиа бызбоит. Ben seni seviyorum (kelimenin tam anlamıyla Seviyorum seni).
Karş. Rusça люблю тебя, burada я zamiri yok, ancak fiilin biçimi (люблю, не лю'бит, veya любишь) birinci tekil şahsı gösterir.

Alıştırma 2
Bu cümleleri Rusça'ya çevirin.

1. Иацы амш бзиан. 2. Аҧша ҟәанда асуан. 3. Амшын ҭынчын. 4. Ҳара амшын ҳҭалеит. 5. Наала сҩыза лоуп. 6. Уи лҟазшьа бзиоуп. 7. Лара дҟәышуп. 8. Сара уи бзиа дызбоит. 9. Сара Аҟәа ақалақь аҟны сынхоит. 10. Сара ашкол аҟны аус зуеит. 11. Иахьа ашкол ахь сцароуп. 12. Сҩыза машьынала даауеит, ашкол ахь сигоит. 13. Ана сҩыза дызбоит, ашҭа дҭалоит. 14. Сара сцароуп, абзиараз!
(Yanıtlar)

Alıştırma 3
Parantezleri açın. Zaman biçimini kendi takdirinize göre seçebilirsiniz.

1. Иара Аҟәа (анхара). 2. Сара аусурахь (аццакра). 3. Шьыжьла аҟәараҟны (алеиҩеира). 4. Марҭа (аҭынч). 5. Ахра иахьа аҩны (аҟазаара). 6. Кама есқьынгьы амшын аҟәараҟны сара (абара). 7. Бааи, Наала, сыҩны (абрара). 8. Иацы аҧша ҟәанда (асра). 9. Наала лҟазшьа (абзиара). 10. Ахра имшьына (аҟаҧшь).
(Yanıtlar)

Alıştırma 4
Resmi uygun cümle ile eşleştirin.

1. Ана аҵла гылоуп. (Resim № ...)
2. Сара ашкол ахь сцоит. (Resim № ...)
3. Адгәыр шьыжьла длеиҩеиуеит. (Resim № ...)

(Yanıtlar)

Resim 1	Resim 2
Resim 3

Alıştırma 5
Eksik harfi doldurun.

сара ...ҭалоит
уара ...ҭалоит
бара ...ҭалоит
иара ...ҭалоит
лара ...ҭалоит
иара (cansız sınıf) ....(и)ҭалоит
(Yanıtlar)

Alıştırma 6
Diyalogda eksik repli kleri doldurun:

- Ахра ара узгылои?
- ...
- Наала саргьы дыздыруеит. Уи лҟазшьа бзиоуп.
- ...
- Наала аус луама?
- ...
- Саргьы иахьа Тҟәарчал сцоит, сыццакуеит.
- ...
- Иҭабуп, абзиараз!
- ...

Alıştırma 7
Arkadaşınız Naala hakkında anlatın. (Nasıl biri, nerede yaşıyor, ne yapıyor).