Learn abkhazian

Урок 22

Содержание урока:
Продолжаем изучать звуки абхазского языка (џ, џь)
Работа с лексикой

џ џь; џ џь

Новые слова и выражения
џьара́ где-то; куда-то. Џьара́ и́ҟоуп. Где-то есть. Џьара́ и́цеит. Куда-то пошли.
аџьы́ка соль. Сан аџьы́ка аа́лхәеит. Моя мать купила соль.
аџьымшьы́ лук
ҩы́џьа двое (только по отношению к классу одушевленных) Ҩы́џьа а́ишьцәа. Двое братьев.
аха́рџь расходы. Аха́рџь ду ҟасҵе́ит. У меня большие расходы.
апе́нџьыр окно. Апенџьыр аартуп. Окно открыто. Иаарты апенџьыр! Открой окно!
аџьармы́кьа рынок; ярмарка
аџьра́ жарить. Акәа́ц лџьит. Она пожарила мясо.
аџьы́ба карман. Сџьы́ба аҧара ҭоуп. У меня в кармане деньги (находятся).
а́џьашьара удивляться. Сара́ иџьа́сшьеит. Я удивился.
Звук џ малоупотребителен в абхазском языке. Џыр Джыр (имя собственное)
аџы́ш чеснок
акры́фарҭа столовая. Акры́фарҭаҿы акрысфе́ит. Я поел в столовой.
акака́лкра перекусить. Кака́лк скит. Я перекусил.

Ҩы́џьа а́ишьцәа Џы́ри Џьгәаҭа́ни а́шьыжь аџьармы́кьахь ице́ит. Ара́ Џыр аџьы́ка аа́ихәеит. Џьгәаҭа́н иаа́ихәуеит кьы́лак аџы́ши ҩ-кьы́лак аџьымшьи́. «Ҳус ҟаҳҵе́ит», — иҳәе́ит Џьгәаҭа́н, — «џьара́ кака́лк ҳкып». «Ара́ апе́нџьыр аҟы́нтәи избо́ит, ана́ акры́фарҭаҿы акәа́ц рзуе́ит, уаала́?» — иҳәеит Џыр. «Уаала́!», — иҳәе́ит Џьгәаҭа́н.
Џыр иџьы́ба иҭа́н ҩажәа́ маа́ҭ, Џьгәаҭа́н и́ман ҩажәи́ хәба маа́ҭ. Ине́ит акры́фарҭаҿы. А́хәқәа иры́хәаҧшын, иџьа́ршьеит. «–Уа́хәаҧши, уара́, уа́хәаҧши арҭ ры́хәқәа шаҟа́ иду́у!» — иҳәе́ит Џьгәаҭа́н. «Уаала́, сашьа́, уаала!» — иҳәе́ит Џыр, — «аҩны́ краҳфа́п, ара́ҟа ҳха́рџьқәа ду́хоит». А́ишьцәа акры́фарҭа идәы́лҵны аҩны́ҟа ице́ит.

Двое братьев Джыр и Джгуатан, утром отправились на рынок. Здесь Джыр купил соль. Джгуатан купил килограмм чеснока и два килограмма лука. «Свою работу мы сделали,» — сказал Джгуатан, «где-нибудь перекусим»? «Отсюда, из окна я вижу, там, в столовой жарят мясо, пошли?» — сказал Джыр. «Пошли!» — сказал Джгуатан.
В кармане у Джыра было двадцать рублей, Джгуатан имел двадцать пять рублей. Пришли в столовую. Посмотрели на цены и удивились. «Ты посмотри, какие у них высокие (большие) цены!» — сказал Джгуатан. «Пойдем, брат, пойдем!» — сказал Джыр, — «дома поедим, здесь у нас будут большие расходы». Братья, выйдя из столовой, пошли домой.

Формы прощания

Бзиала!
Абзиаразы! До свидания!

Абзиара шәзыҟалааит (узыҟалааит, бзыҟалааит)!
Всего вам (Вам / тебе) хорошего!

Аҵх алыҧха шәоуааит (уоуааит, боуааит)!
Цәамҭхаа шәоуааит (уоуааит, боуааит)!
Спокойной ночи! Приятных сновидений!

Амҩа бзиа!
Мҩамш (шәықәлааит)! Счастливого пути!

Упражнение 1
Прослушайте предложения. Отметьте (√) какое из двух представленных предложений произносит диктор?

1. а) Џьара избеит.
б) Џьара изгеит.
2. а) Ахарџь ду ҟасҵеит.
б) Ахарџь ду ҟаҳҵеит.
3. а) Ҩажәи хәба мааҭ сыман.
б) Ҩажәи хҧа мааҭ сыман.
4. а) Сџьыба аҧара ҭан.
б) Сџьыба аҧара (и)ҭам.
5. а) Абзиара шәзыҟалааит!
б) Абзиара бзыҟалааит!
6. а) Аҩны краҳфап.
б) Аҩны крысфап
7. а) Сан аџьыш аалхәоит.
б) Сан аџьыш аалхәеит.
8. а) Ҩыџьа аишьцәа сымоуп.
б) Ҩыџьа аиҳәшьцәа сымоуп.

Упражнение 2
Определите порядок действий; Поставьте к каждому предложению соответствующую цифру.

Ҩыџьа аишьцәа аџьармыкьахь ицеит. (№…)
Џьгәаҭан иааихәеит аџыши аџьымшьи. (№…)
«Џьара какалк ҳкып», — иҳәеит Џьгәаҭан. (№…)
Ахәқәа ирыхәаҧшын, иџьаршьеит. (№…)
Аишьцәа акрыфарҭа идәылҵны, аҩныҟа ицеит. (№…)
Џыр аџьыка ааихәеит. (№…)
Инеит акрыфарҭаҿы. (№…) (Ответы)

Упражнение 3
Раскройте скобки, употребив глагол в прошедшей совершенной форме.

Например: Сара ача (аахәара) > Сара ача аасхәеит.

Аишьцәа аџьармыкьахь (ацара).
Џыр аџьыка (аахәара).
Ҳус (аҟаҵара).
Аишьцәа акрыфарҭаҿы (анеира).
Ахәқәа ирыхәаҧшын, (аџьашьара).
Акрыфарҭа идәылҵны аҩныҟа (ацара). (Ответы)

Упражнение 4
Вы выучили текст Урока. Сможете ответить на вопросы?

Иабацеи ҩыџьа аишьцәа?
Иаархәеи аишьцәа аџьармыкьаҿы?
Акрыфарҭаҿы аишьцәа крырфама?
Крызырымфеи?
Акрыфарҭа идәылҵны аишьцәа (и)абацеи?

Упражнение 5
Вставьте недостающие слова, или выберите подходящие:

Сара исыхьӡуп ...
Сара ... шықәса схыҵуеит.
Сара сынхоит ...
Сара аҵара сҵоит \ аус зуеит ...
Сара дсымоуп аиешьа \ аиеҳәшьа.
Сашьа \ саҳәшьа ихьӡуп \ илыхьӡуп ...
Сашьа \ саҳәшьа ... шықәса ихыҵуеит \ (и)лхыҵуеит.

© Neil Boyd. Некоторые права защищены.

Использует тему Chirpy для Jekyll